บทความ

เถาวัลย์เปรียง

รูปภาพ
  เถาวัลย์เปรียง ชื่อสมุนไพร เถาวัลย์เปรียง ชื่ออื่น ๆ เถาวัลย์เปรียงขาว เถาวัลย์เปรียงแดง (ภาคกลาง) , เครือตาปลา , เครือไหล (เชียงใหม่) , เครือตับปลา (เลย) , เถาตาปลา , เครือเขาหนัง , ย่านเหมาะ (นครราชสีมา) , พานไสน (ชุมพร) , เครือตาป่า , เครือตาปลาโคก , เครือตาปลาน้ำ (ภาคอีสาน) ย่านเหมาะ , ย่านเบราะ (ภาคใต้) ชื่อวิทยาศาสตร์   Derris scandens (Roxb.) Benth ชื่อสามัญ Jewel Vine วงศ์ Papilionaceae   ลักษณะของเถาวัลย์เปรียง              ต้นเถาวัลย์เปรียง จัดเป็นไม้เถาเลื้อยขนาดใหญ่ สามารถเลื้อยไปได้ไกลถึง 20 เมตร มีกิ่งเหนียวและทนทาน กิ่งแตกเถายืดยาวอย่างรวดเร็ว เถามักเลื้อยพาดพันตามต้นไม้ใหญ่ เถาแก่มีเนื้อไม้แข็ง เปลือกเถาเรียบและเหนียว เป็นสีน้ำตาลเข้มอมสีดำหรือแดง เถาใหญ่มักจะบิด เนื้อไม้เป็นสีออกน้ำตาลอ่อน ๆ มีวงเป็นสีน้ำตาลไหม้คล้ายกับเถาต้นแดง (เนื้อไม้มีรสเฝื่อนและเอียน) ตามกิ่งอ่อนและยอดอ่อนมีขนสีน้ำตาลปกคลุม ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ดหรือวิธีการแยกไหลใต้ดิน ชอบอากาศเย็นแต่แสงแดดจัด ทนความแห้งแ...

กระเทียม

รูปภาพ
  กระเทียม ชื่อสมุนไพร   กระเทียม ชื่ออื่น ๆ   หัวเทียม (ภาคใต้) , หอมเตียม (ภาคเหนือ) , กระเทียมขาว หอมขาว (อุดรธานี) , ปะเซ้วา (กะเหรี่ยง) , ผักหมี่ขาว ผักหมี่หอ (ไทยใหญ่) ชื่อวิทยาศาสตร์  Allium sativum Linn ชื่อพ้อง  Languas galangal (Linn.) Stuntz. ชื่อสามัญ  Garlic , common garlc. วงศ์  ALLIACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์             กระเทียมต้นเป็นพืชล้มลุก มีลำต้นคล้ายกับกระเทียมทั่วไป มีต้นใต้ดิน แต่ลำต้นใต้ดินไม่ขยายใหญ่ และไม่มีการแบ่งกลีบ ส่วนกลิ่นจะมีกลิ่นฉุนน้อยกว่ากระเทียมพันธุ์อื่น ๆ มีลำต้น 2 ส่วน คือ ลำต้นใต้ดินของกระเทียมต้น เป็นส่วนที่เจริญอยู่ใต้ดิน มีลักษณะทรงกระบอกที่ประกอบด้วยแผ่นหุ้มสีขาว มีกลิ่นฉุนเล็กน้อย ขนาดลำต้นใต้ดินจะใหญ่กว่าลำต้นเหนือดินเล็กน้อย ฐานลำต้นแตกรากฝอยเป็นกระจุกแทงลึกลงดิน ลำต้นเหนือดิน เป็นส่วนที่ต่อเนื่องจากลำต้นใต้ดิน มีลักษณะทรงกลม สีขาว สูงประมาณ 20-50 เซนติเมตร ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ และหากรวมความสูงของใบด้วยจะสูงประมาณ 40-80 เซนติเมตร และสูงได้มากก...

ถั่วขาว

รูปภาพ
  ถั่วขาว ชื่อสมุนไพร    ถั่วขาว   เป็นชื่อที่ ม.จ. ภีศเดช รัชนีองค์ประธานมูลนิธิโครงการหลวงทรงอนุมัติให้ใช้ และทรงสนับสนุนให้มีการส่งเสริมควบคู่ไปกับถั่วแดงหลวงถั่วขาวเป็นพืชตระกูลเดียวกับถั่วเหลืองถั่วปากอ้า ถั่วแขก และถั่วพู ชื่ออื่น ๆ /ชื่อท้องถิ่นอ    ถั่วขาว ถั่วนา ถั่วฝักยาว (ภาคกลาง) ถั่วดอก ถั่วปี ถั่วหลา (ภาคเหนือ) ชื่ออื่น ๆ   White Kidneys Beans , Navy bean , ถั่วแฮร์คอต ( Haricot bean) ชื่อวิทยาศาสตร์   Phaseolus vulgalis L. ชื่อวงศ์   Fabaceae ลักษณะทางพฤกษศาสตร์              ลำต้น ถั่วขาว เป็นพืชล้มลุกอายุฤดูเดียว มีลำต้นเป็นไม้ทรงพุ่มเตี้ยเป็นรูปปิรามิด คล้ายกับถั่วแดงหลวงหรือถั่วแขก ทรงพุ่มสูงประมาณ 8-15 เซนติเมตร (บางพันธุ์มีความสูงได้มากกว่า) โคนต้นอวบใหญ่ แตกรากอากาศบริเวณโคนต้น เปลือกลำต้นมีสีน้ำตาล มีลักษณะหยาบเล็กน้อย ผิวลำต้นมีช่องอากาศขนาดเล็ก ส่วนกิ่งบริเวณยอดมีสีเขียว ใบถั่วขาวออกเป็นชุด บริเวณข้อลำต้น แต่ละใบประกอบด้วยใบย่อย 3 ใบ ใบมีรูปร...

กระทงลาย

รูปภาพ
  กระทงลาย ชื่อสมุนไพร  :  กระทงลาย ชื่อเรียกอื่น ๆ  :  นางแตก (นครราชสีมา) , มะแตก , มะแตกเครือ , มักแตก (ภาคเหนือ , ภาคอีสาน) , กระทงลาย , กระทุงลาย , โชด (ภาคกลาง) และ หมากแตก ชื่อวิทยาศาสตร์  : Celastrus paniculata Wild. ชื่อสามัญ  : Black Ipecac, Black Oil Plant, Black Oil Tree, Celastrus Dependens, Climbing Staff Plant, Climbing Staff Tree และ Intellect Tree วงศ์  : CELASTRACEAE ลักษณะสมุนไพรกระทงลาย              ต้นกระทงลาย   จัดเป็นไม้เถาเนื้อแข็งขนาดใหญ่ มีความสูงของต้นประมาณ 3-10 เมตร หรือขึ้นพาดพันต้นไม้อื่นไปได้ไกลถึง 10 เมตร เปลือกลำต้นเป็นสีน้ำตาลปนสีเทา ผิวขรุขระเล็กน้อย ตามกิ่งจะมีรูอากาศกระจายอยู่ทั่วไป ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการใช้เมล็ด ขึ้นได้ในดินทุกชนิด ชอบแสงแดดแบบเต็มวัน สามารถพบต้นกระทงลายได้ทั่วไป โดยมักขึ้นตามป่าเบญจพรรณ ป่าโปร่ง ป่าดงดิบ ป่าผลัดใบ ป่าละเมาะ หรือตามพื้นที่โล่ง ที่ความสูงเหนือระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 0-1,300 เมตร และจะพบได้มากทาง...

ข้าวฟ่างสมุทรโคดม

รูปภาพ
  ข้าวฟ่างสมุทรโคดม ชื่อสมุนไพร  :  ข้าวฟ่างสมุทรโคดม ชื่อเรียกอื่น ๆ  :  เข้าฟ่างสมุทรโคดม (ชุมพร) , ข้าวป้างนก , ข้าวป้างหางช้าง (ภาคเหนือ) , ข้าวป้างงก (ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ) , ข้าวฟ่าง , จังหันมะพุด , สมุทรโคดม (ภาคกลาง) , เข้าป้างหางช้าง , มกโคดม , มุทโคดม (ภาคใต้) , จังหันมะพูด (ไทย) , ดั่วป้าง (ม้ง) , เพล่เส่อแบ , เป่เส่อแบล (กะเหรี่ยงแม่ฮ่องสอน) , เกาเลี้ยง และ ฮวงซู่ (จีน) ชื่อวิทยาศาสตร์  : Sorghum vulgare Pers. ชื่อสามัญ  : Negro Guinea Grass, Millet Grass  และ Sorghum วงศ์  : GRAMINEAE ลักษณะสมุนไพรข้าวฟ่างสมุทรโคดม              ต้นข้าวฟ่างสมุทรโคดม   จัดเป็นพรรณไม้จำพวกหญ้า ลำต้นมีลักษณะกลม สูงได้ประมาณ 3-4 เมตร ตามบริเวณข้อจะมีขนสั้นสีน้ำตาล ซึ่งมองเห็นได้ชัด ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด ใบข้าวฟ่างสมุทรโคดม   ใบออกสลับกัน ลักษณะของใบจะแคบเป็นเส้นยาวประมาณ 50 เซนติเมตร และกว้างประมาณ 4 เซนติเมตร ปลายใบแหลมคม บริเวณท้องใบไม่มีขน แต่จะมีผงสีขาวนว...

ส้มลม

รูปภาพ
  ส้มลม ชื่อสมุนไพร  :  ส้มลม ชื่อเรียกอื่น ๆ  :  เครือส้มลม (อุบลราชธานี) ชื่อวิทยาศาสตร์  : Aganonerion polymorphum Pierre ex Spire ชื่อสามัญ  : – วงศ์  : APOCYNACEAE ลักษณะสมุนไพรส้มลม              ต้นส้มลม   จัดเป็นไม้เถาเลื้อยพาดพันกับต้นไม้อื่น แต่ไม่มีมือสำหรับใช้ยึดเกาะ ลำต้นหรือเถามีลักษณะกลมเรียบ มีขนาดเล็กสีเขียว และมีน้ำยางสีขาว ตามกิ่งอ่อนมีขนละเอียด ส่วนกิ่งแก่มีช่องอากาศกระจายอยู่ ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด มีเขตการกระจายพันธุ์เฉพาะในภูมิภาคอินโดจีน ในไทยพบเฉพาะทางภาคเหนือตอนล่าง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และทางภาคกลาง โดยมักขึ้นกระจายทั่วไปในป่าเต็งรัง ป่าละเมาะ และป่าดิบแล้ง ที่ระดับความสูงจนถึงประมาณ 700 เมตร จากระดับน้ำทะเล ออกดอกในช่วงเดือนมีนาคมถึงเดือนกรกฎาคม ใบส้มลม   ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกัน ลักษณะของใบเป็นรูปไข่ รูปวงรี หรือรูปใบหอก ปลายใบแหลม แหลมเป็นติ่ง หรือกลม โคนใบมน กลม ป้าน หรือเป็นรูปหัวใจ ส่วนขอบใบเรียบ ใบมีขนา...

ต้นไพล

รูปภาพ
  ต้นไพล ชื่อสมุนไพร  :  ว่านไพล หรือ ไพล ชื่อเรียกอื่น ๆ  :  ปูขมิ้น , มิ้นสะล่าง (ฉาน-แม่ฮ่องสอน) , ว่านไฟ ไพลเหลือง (ภาคกลาง) , ปูเลย ปูลอย (ภาคเหนือ) , ว่านปอบ (ภาคอีสาน) เป็นต้น ชื่อวิทยาศาสตร์  : Zingiber montanum (J.Koenig) Link ex A.Dietr. ชื่อสามัญ  : Phlai, Cassumunar ginger, Bengal root วงศ์  : ZINGIBERACEAE ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของไพล               ไม้ล้มลุก   สูง 0.7-1.5 เมตร มีลำต้นใต้ดินเป็นเหง้า เปลือกสีน้ำตาลแกมเหลือง เหง้าสดมีเนื้อในสีเหลืองถึงเหลืองแกมเขียว ฉ่ำน้ำ มีกลิ่นหอมเฉพาะ แทงหน่อหรือลำต้นเทียมขึ้นเป็นกอ ประกอบด้วยกาบหรือโคนใบหุ้มซ้อนกันเป็นลำกลม สีเขียวเข้ม โคนกาบสีแดง   ใบเดี่ยว เรียงสลับ ออกระนาบเดียว รูปขอบขนานแกมใบหอก กว้าง 3.5-5.5 เซนติเมตร ยาว 18-35 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมน หรือเว้ารูปหัวใจ ผิวใบเรียบ ขอบใบเรียบ ไม่มีก้านใบ มีขนนุ่มที่เส้นกลางใบด้านท้องใบ แผ่นใบบาง หลังใบสีเขียวเข้ม ท้องใบสีอ่อนกว่า กาบใบมีลิ้นใบ ...